ปวดฟันกรามคืออะไร และ ทำไมต้องให้ความสำคัญ ?
- ปวดฟันกราม คืออาการปวดที่เกิดขึ้นบริเวณฟันซี่หลังสุดในช่องปากของเรา ซึ่งมีหน้าที่หลักในการบดเคี้ยวอาหารให้ละเอียด เป็นฟันที่มีขนาดใหญ่ที่สุดและมีโอกาสเกิดปัญหาได้ง่ายกว่าฟันซี่อื่น ๆ
- ลักษณะอาการ อาการปวดฟันกรามมีได้หลายแบบ ตั้งแต่การปวดแบบตื้อ ๆ ไม่รุนแรง ไปจนถึงการปวดแบบเฉียบพลัน ปวดตุบ ๆ อย่างต่อเนื่อง หรือ อาจรู้สึกปวดลามไปถึงเหงือกและแก้มรอบ ๆ
- หลายคนมองว่าอาการปวดฟันเป็นเรื่องปกติ แต่การปวดฟันกรามไม่ใช่แค่เรื่องเล็กน้อย เพราะมันอาจเป็นสัญญาณเตือนถึงปัญหาสุขภาพช่องปากที่ซับซ้อนและรุนแรงได้ หากปล่อยทิ้งไว้อาจนำไปสู่การติดเชื้อที่ลุกลามเข้าไปในกระดูกขากรรไกรและอวัยวะอื่น ๆ
สาเหตุหลักของการปวดฟันกราม
ฟันกรามมีลักษณะซับซ้อนและอยู่ลึกในช่องปาก ทำให้เป็นจุดที่ดูแลความสะอาดได้ยากกว่าฟันซี่อื่น ๆ จึงมีโอกาสเกิดปัญหาได้ง่าย
- ฟันผุ
เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด ฟันกรามมีร่องลึกและซอกมุมที่เศษอาหารเข้าไปติดได้ง่าย ทำให้เกิดการสะสมของแบคทีเรียและพัฒนาไปสู่ฟันผุได้ง่าย - ฟันคุด
ฟันคุดโดยเฉพาะฟันกรามซี่ที่สามที่ขึ้นมาไม่เต็มที่หรือขึ้นเอียงไปเบียดกับฟันซี่ข้างเคียง ทำให้เกิดการอักเสบของเหงือกและมีอาการปวดรุนแรง - เหงือกอักเสบ
เกิดจากการสะสมของคราบจุลินทรีย์และหินปูนรอบ ๆ ฟันกราม หากไม่ได้รับการดูแลเหงือกจะอักเสบ บวมแดง และมีอาการปวดได้ - รากฟันอักเสบ
เมื่อฟันผุลุกลามลงไปถึงโพรงประสาทฟัน ทำให้เกิดการติดเชื้อที่รุนแรงและเกิดอาการปวดอย่างมาก - ฟันแตกร้าว
อาจเกิดจากการเคี้ยวอาหารแข็ง ๆ หรือ การกัดฟันที่รุนแรง ทำให้เกิดรอยร้าวที่ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่จะรู้สึกปวดเมื่อมีการบดเคี้ยว - การอักเสบของข้อต่อขากรรไกร
บางครั้งอาการปวดที่รู้สึกว่าเป็นที่ฟันกราม อาจมีสาเหตุมาจากความผิดปกติของข้อต่อขากรรไกร ซึ่งทำให้อาการปวดลามมาที่บริเวณฟันได้ - การเสียวฟัน
เมื่อเคลือบฟันสึก ฟันกรามจะไวต่อความร้อน ความเย็น หรือของหวาน
วิธีการป้องกันอาการปวดฟันกราม
การป้องกันที่ดีที่สุดคือการดูแลสุขภาพช่องปากอย่างสม่ำเสมอ
- การแปรงฟันที่ถูกวิธี
ควรเน้นการแปรงฟันกรามให้ทั่วถึง โดยใช้แปรงสีฟันที่มีขนาดเหมาะสมเพื่อให้เข้าถึงซอกมุมด้านในได้ - การใช้ไหมขัดฟัน
การแปรงฟันอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ควรใช้ไหมขัดฟันเพื่อทำความสะอาดซอกฟันที่แปรงเข้าไม่ถึง โดยเฉพาะบริเวณฟันกราม - การเลือกอาหาร
ลดอาหารที่มีน้ำตาลสูงและอาหารแข็งที่อาจทำให้ฟันแตกร้าวได้ - การพบทันตแพทย์เป็นประจำ
ตรวจสุขภาพช่องปากทุก 6 เดือน เพื่อให้ทันตแพทย์ตรวจพบปัญหาได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นและทำการรักษาได้ทันท่วงที
วิธีบรรเทาอาการปวดฟันกรามเบื้องต้น (สำหรับผู้ที่กำลังปวด)
หากมีอาการปวดฟันกรามกะทันหันให้
- ทำความสะอาดช่องปาก
บ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่น ๆ ผสมเกลือครึ่งช้อนชาในน้ำอุ่นหนึ่งแก้ว แล้วบ้วนปากเพื่อช่วยลดการอักเสบและทำความสะอาดเศษอาหารที่อาจเป็นสาเหตุของอาการปวด - การประคบเย็น
ใช้ผ้าห่อน้ำแข็งแล้วประคบบริเวณแก้มด้านที่ปวดครั้งละ 15-20 นาที จะช่วยลดอาการ บวมและชาเพื่อบรรเทาความเจ็บปวด - การใช้ยาแก้ปวด
รับประทานยาแก้ปวดที่หาซื้อได้ทั่วไป เช่น พาราเซตามอล หรือ ไอบูโพรเฟ่น ตามคำแนะนำบนฉลาก - หลีกเลี่ยงการเคี้ยวอาหาร
งดการเคี้ยวอาหารในบริเวณที่ปวด และ หลีกเลี่ยงอาหารที่ร้อนหรือเย็นจัด เพื่อป้องกันการกระตุ้นอาการปวด
สัญญาณอันตรายที่ไม่ควรมองข้าม
หากพบอาการเหล่านี้ ควรรีบไปพบทันตแพทย์โดยเร็วที่สุด เพราะเป็นสัญญาณเตือนของภาวะ แทรกซ้อนที่รุนแรง
- อาการปวดไม่ทุเลา
หากอาการปวดไม่ทุเลา แม้จะใช้ยาแก้ปวดแล้วอาการยังคงรุนแรง - มีไข้สูง
อาการไข้สูงบ่งชี้ถึงการติดเชื้อที่ลุกลาม - ใบหน้าบวม
อาจเป็นสัญญาณของฝีหนองหรือการติดเชื้อที่ลุกลามไปที่เนื้อเยื่อรอบ ๆ - อ้าปากได้ลำบาก
การอ้าปากลำบาก บ่งชี้ว่าการติดเชื้ออาจลุกลามไปยังกล้ามเนื้อที่ใช้ในการอ้าปาก
การรักษาโดยทันตแพทย์
ทันตแพทย์จะทำตรวจวินิฉัยและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมตามสาเหตุของอาการปวด
- การอุดฟัน
สำหรับฟันที่ผุไม่รุนแรง ทันตแพทย์จะกรอเนื้อฟันที่ผุออกแล้วอุดฟันด้วยวัสดุ - การถอนฟัน
สำหรับฟันที่ผุมากจนไม่สามารถรักษาได้ หรือ ในกรณีของฟันคุดที่ก่อให้เกิดปัญหา - การรักษารากฟัน
ในกรณีที่การติดเชื้อลุกลามลงไปถึงโพรงประสาทฟัน ทันตแพทย์จะทำการรักษารากฟันเพื่อกำจัดเชื้อและรักษาฟันซี่นั้นไว้ - การผ่าตัด
สำหรับการรักษาฟันคุดที่มีความซับซ้อนหรือกรณีที่มีฝีหนองที่จำเป็นต้องผ่าตัดระบายออก
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการปวดฟันกราม
1. ปวดฟันกรามเกิดจากสาเหตุใดบ้าง?
– เกิดจากฟันผุ ฟันคุด เหงือกอักเสบ ฟันแตกร้าว หรือ ข้อต่อขากรรไกรอักเสบได้
2. ฟันคุดคืออะไร และ เกี่ยวข้องกับอาการปวดฟันกรามอย่างไร?
– ฟันคุดคือฟันกรามซี่สุดท้ายที่ฝังใต้เหงือกหรือขึ้นผิดตำแหน่ง ทำให้เกิดอาการปวดบวมและติดเชื้อได้
3. อาการปวดฟันกรามแบบตุบ ๆ หมายความว่าอย่างไร?
– ปวดตุบ ๆ มักเกิดจากฟันผุทะลุโพรงประสาท หรือ ฟันแตกร้าว กระตุ้นอาการเจ็บเหงือกหรือขากรรไกรร่วมด้วยได้
4. มีวิธีบรรเทาอาการปวดฟันกรามเบื้องต้นอย่างไร?
– ใช้ยาบรรเทาปวด เช่น พาราเซตามอล ประคบน้ำแข็ง และ บ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่น ช่วยลดอาการชั่วคราว
5. อาการปวดฟันกตามส่งผลกระทบอย่างไรกับชีวิตประจำวัน?
– ส่งผลต่อการเคี้ยวอาหาร ทำให้กินอาหารยาก และ อาจมีอาการเจ็บหูหรือปวดขากรรไกร
6. เมื่อไหร่ควรไปพบทันตแพทย์เพื่อตรวจรักษา?
– หากมีอาการปวดรุนแรงเป็นเวลานาน หรือ มีเหงือกบวมแดง ควรพบแพทย์ฺทันทีเพื่อวิจิจฉัย
7. ฟันผุกับเหงือกอักเสบแตกต่างกันอย่างไร?
– ฟันผุคือการเกิดรูบนฟัน ส่วนเหงือกอักเสบเกิดจากการติดเชื้อหรือสะสมคราบหินปูนทำให้เหงือกบวมแดงและปวด
8. อาหารประเภทใดที่ควรหลีกเลี่ยงเมื่อมีอาการปวดฟันกราม?
– ควรหลีกเลี่ยงอาหารแข็ง เหนียว หรือ ร้อนจัดที่ทำให้ใช้กล้ามเนื้เอบดเคี้ยวมากเกินไป
9. การนอนกัดฟัน ส่งผลให้ปวดฟันกรามได้ไหม?
– ใช่ การนอนกัดฟันทำให้กล้ามเนื้อและข้อต่อขากรรไกรทำงานหนัก ส่งผลให้ปวดฟันกรามได้
10. ฟันแตกร้าวทำให้เกิดอาการอย่างไรบ้าง?
– ฟันแตกร้าวอาจปวดฟันโดยเฉพาะเวลากัด เคี้ยว หรือ สัมผัสความร้อนเย็น และทำให้มีอาการเจ็บช่องปากร่วมด้วย
บทสรุป อาการปวดฟันกราม
อาการปวดฟันกรามไม่ใช่เรื่องที่ควรปล่อยผ่าน เพราะอาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพช่องปากที่ซ้บซ้อน การดูแลความสะอาดอย่างสม่ำเสมอและการไปพบทันตแพทย์เป็นประจำคือ วิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันและรักษาปัญหาที่อาจเกิดขึ้น หากมีอาการปวดฟัน ควรบรรเทาอาการเบื้องต้นและรีบไปพบทันตแพทย์เพื่อวินิจฉัยสาเหตุและรับการรักษาอย่างถูกต้อง ถ้าคุณกำลังมีอาการปวดฟันกรามอยู่ ลองใช้วิธีบรรเทาอาการเบื้องต้นที่เราได้แนะนำและอย่าลืมไปปรึกษาทันตแพทย์เพื่อหาทางรักษาที่ต้นเหตุต่อไป
ด้วยความปรารถนาดีจาก สกายเทรน เดนทอลกรุ๊ป (Skytrain Dental Group)
